Το AdBlue δεν είναι πρόσθετο καυσίμου και δεν μπαίνει ποτέ στο ρεζερβουάρ. Είναι ένα διάλυμα ουρίας που ψεκάζεται στην εξάτμιση των σύγχρονων πετρελαιοκινητήρων για να μειώσει τα οξείδια του αζώτου. Η δεξαμενή του θέλει συμπλήρωση κάθε λίγες χιλιάδες χιλιόμετρα, και το υγρό είναι πιο ευαίσθητο από όσο δείχνει. Λίγο νερό βρύσης, μια σκονισμένη χοάνη ή ένα καλοκαίρι σε κλειστό αυτοκίνητο αρκούν για να αρχίσουν τα προβλήματα στον καταλύτη SCR. Παρακάτω θα δείτε πώς δουλεύει, πότε το συμπληρώνετε και τι πρέπει να αποφύγετε.
Τι ακριβώς είναι το AdBlue
Το AdBlue είναι διάλυμα 32,5% ουρίας υψηλής καθαρότητας σε απιονισμένο νερό. Η σύνθεση δεν είναι τυχαία: την ορίζει το πρότυπο ISO 22241, το οποίο καθορίζει και τα ανώτατα όρια για μέταλλα και άλλες προσμείξεις. Σε αυτή τη συγκέντρωση το διάλυμα έχει τη χαμηλότερη δυνατή θερμοκρασία πήξης και ταυτόχρονα δίνει στον καταλύτη ακριβώς την ποσότητα αμμωνίας που χρειάζεται.
Στην πράξη, μια αντλία τραβάει το υγρό από ξεχωριστή δεξαμενή και ένα μπεκ το ψεκάζει στα καυσαέρια, πριν αυτά περάσουν από τον καταλύτη επιλεκτικής καταλυτικής αναγωγής. Η θερμότητα διασπά την ουρία σε αμμωνία, η αμμωνία αντιδρά με τα οξείδια του αζώτου, και από την εξάτμιση βγαίνει άζωτο και υδρατμοί. Χωρίς αυτή τη διαδικασία, ένα όχημα Euro 6 δεν πιάνει τα όρια εκπομπών για τα οποία σχεδιάστηκε.
Πόσο καταναλώνει και πότε συμπληρώνεται
Η κατανάλωση κινείται συνήθως γύρω στο 3% έως 5% της κατανάλωσης πετρελαίου, αλλά ανεβαίνει σε συνεχή οδήγηση με φορτίο, σε ανηφόρες και σε αυτοκινητόδρομο. Ένα επιβατικό αυτοκίνητο μπορεί να χρειαστεί συμπλήρωση κάθε 5.000 με 10.000 χιλιόμετρα. Ένα φορτηγό ή ένα μηχάνημα έργου το χρειάζεται πολύ συχνότερα.
Το ταμπλό σας προειδοποιεί αρκετά νωρίς. Η πρώτη ένδειξη εμφανίζεται συνήθως με μερικές χιλιάδες χιλιόμετρα αυτονομία ακόμη μπροστά σας, ώστε να προλάβετε. Αν την αγνοήσετε, η προειδοποίηση γίνεται εντονότερη, η ισχύς περιορίζεται και τελικά το όχημα δεν ξεκινά ξανά μέχρι να μπει AdBlue. Δεν πρόκειται για βλάβη αλλά για προγραμματισμένη λειτουργία, και ισχύει σε όλες σχεδόν τις μάρκες.
Μην περιμένετε την τελευταία στιγμή. Το πιο απλό είναι να κρατάτε ένα δοχείο στο πορτμπαγκάζ ή στην αποθήκη του συνεργείου και να συμπληρώνετε μόλις ανάψει η πρώτη ένδειξη.
Τι φθείρει τον καταλύτη
Ο καταλύτης SCR είναι ακριβό εξάρτημα και δεν συγχωρεί προσμείξεις. Τα βασικά που τον καταστρέφουν είναι τα εξής:
- Νερό βρύσης. Αν συμπληρώσετε τη δεξαμενή με νερό ή αραιώσετε το AdBlue, εισάγετε ασβέστιο, μαγνήσιο, νάτριο και σίδηρο πολύ πάνω από τα επιτρεπτά όρια. Το διάλυμα πρέπει να μένει όπως το αγοράσατε.
- Ουρία λιπάσματος. Η ουρία που πωλείται ως αγροτικό λίπασμα δεν έχει την καθαρότητα που απαιτεί το πρότυπο. Δημιουργεί επικαθίσεις στα μπεκ και δηλητηριάζει τον καταλύτη.
- Βαρέα μέταλλα. Αλουμίνιο, χαλκός, ψευδάργυρος και νικέλιο είναι ιδιαίτερα επιβλαβή, ακόμη και σε μικρές ποσότητες. Γι’ αυτό το υγρό αποθηκεύεται μόνο σε δοχεία από PET ή HDPE και όχι σε μεταλλικά μπιτόνια.
- Σκόνη και χώμα. Μια χοάνη που έμεινε στο πάτωμα του συνεργείου μεταφέρει ακριβώς τις προσμείξεις που θέλετε να αποφύγετε. Χρησιμοποιείτε καθαρή, αποκλειστική χοάνη ή δοχείο με ενσωματωμένο στόμιο.
- Ανάμειξη με άλλα υγρά. Ένα ίχνος πετρελαίου, λαδιού ή αντιψυκτικού στη δεξαμενή AdBlue σημαίνει καθαρισμό του συστήματος, όχι απλό ξέπλυμα.
Τα περισσότερα από αυτά δεν φαίνονται αμέσως. Το πρόβλημα εμφανίζεται αργότερα ως λυχνία βλάβης, αυξημένη κατανάλωση AdBlue ή αποτυχία στον τεχνικό έλεγχο.
Κρυστάλλωση: πότε είναι φυσιολογική και πότε όχι
Λίγοι λευκοί κρύσταλλοι γύρω από το στόμιο πλήρωσης είναι κάτι που συμβαίνει, ειδικά αν χύθηκε λίγο υγρό. Σκουπίζονται με ένα νωπό πανί και νερό. Αυτό που δεν είναι φυσιολογικό είναι κρύσταλλοι γύρω από το μπεκ ψεκασμού ή στην εξάτμιση, γιατί δείχνουν ότι το υγρό δεν εξατμίζεται σωστά μέσα στο σύστημα.
Το AdBlue παγώνει στους -11°C. Στην Κύπρο αυτό σπάνια απασχολεί, αλλά αξίζει να ξέρετε ότι η πήξη δεν χαλάει το υγρό: μόλις λιώσει, δουλεύει κανονικά. Ο κίνδυνος είναι το δοχείο, γιατί το υγρό διαστέλλεται όταν παγώνει και μπορεί να το σκάσει. Τα οχήματα έχουν ήδη σύστημα θέρμανσης της δεξαμενής για αυτόν ακριβώς τον λόγο.
Αποθήκευση στο κυπριακό καλοκαίρι
Εδώ βρίσκεται το πρακτικό πρόβλημα για την Κύπρο, και είναι η ζέστη, όχι το κρύο. Το AdBlue κρατάει περίπου 18 μήνες όταν αποθηκεύεται σωστά, δηλαδή σε δροσερό και σκιερό χώρο. Πάνω από τους 30°C η διάρκεια ζωής πέφτει αισθητά, περίπου κατά έξι μήνες για κάθε 5°C επιπλέον. Ένα δοχείο που έμεινε τον Ιούλιο στο πορτμπαγκάζ ή στον ήλιο έξω από την αποθήκη έχει ήδη χάσει μεγάλο μέρος της ζωής του.
Κρατήστε τα δοχεία κλειστά, μακριά από άμεσο ηλιακό φως, και ελέγχετε την ημερομηνία παραγωγής πριν χρησιμοποιήσετε ένα δοχείο που κάθεται καιρό. Αν το υγρό έχει θολώσει ή έχει αλλάξει χρώμα, μην το βάλετε.
Πώς γίνεται σωστά το γέμισμα
Σβήστε τον κινητήρα και βρείτε την τάπα, που είναι σχεδόν πάντα μπλε και βρίσκεται δίπλα στην τάπα του καυσίμου ή στο πορτμπαγκάζ. Καθαρίστε γύρω από το στόμιο πριν το ανοίξετε. Γεμίστε αργά, χωρίς να φτάσετε μέχρι πάνω, γιατί το υγρό χρειάζεται χώρο για να διασταλεί. Σκουπίστε αμέσως ό,τι χυθεί, τόσο για τη βαφή όσο και για να μη μείνουν κρύσταλλοι. Μετά τη συμπλήρωση, κάποια οχήματα θέλουν να γυρίσετε τον διακόπτη στη θέση λειτουργίας για ένα ή δύο λεπτά ώστε να διαβάσει ο αισθητήρας τη νέα στάθμη.
Τι κοιτάτε όταν αγοράζετε
Δύο δοχεία που μοιάζουν ίδια στο ράφι μπορεί να μην είναι. Πριν αγοράσετε, ελέγξτε τρία πράγματα. Πρώτο, την αναφορά στο πρότυπο ISO 22241 πάνω στην ετικέτα, γιατί αυτή είναι η μόνη εγγύηση για την καθαρότητα του διαλύματος. Δεύτερο, την ημερομηνία παραγωγής, ώστε να ξέρετε πόση ζωή απομένει στο υγρό και κάτω από ποιες συνθήκες πέρασε τους τελευταίους μήνες. Τρίτο, τη σφράγιση του δοχείου, που πρέπει να είναι άθικτη.
Αποφύγετε χύμα αγορές από άγνωστη πηγή και δοχεία που έχουν μείνει εκτεθειμένα στον ήλιο. Η διαφορά στην τιμή είναι μικρή, ενώ η ζημιά σε έναν καταλύτη SCR κοστίζει πολλαπλάσια. Για συνεργεία και στόλους, μια παραγγελία με σωστή εναλλαγή αποθέματος λύνει το θέμα μια για πάντα.
Στη Geosantro θα βρείτε AdBlue σε δοχεία των 10 λίτρων, καθώς και έκδοση Alpine για χαμηλότερες θερμοκρασίες. Ρωτήστε μας αν χρειάζεστε μεγαλύτερες ποσότητες για στόλο ή για συνεργείο.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορώ να βάλω AdBlue μαζί με το πετρέλαιο;
Όχι, και είναι από τα πιο ακριβά λάθη που γίνονται. Το AdBlue έχει δική του δεξαμενή με μπλε τάπα και δεν αναμειγνύεται ποτέ με το καύσιμο. Αν μπει κατά λάθος στο ρεζερβουάρ, μην βάλετε μπρος τον κινητήρα με τίποτα. Το σύστημα καυσίμου πρέπει να αδειάσει και να καθαριστεί από συνεργείο πριν κινηθεί ξανά το όχημα.
Τι σημαίνει η έκδοση Alpine;
Είναι AdBlue σκευασμένο ώστε να αντέχει καλύτερα σε χαμηλές θερμοκρασίες κατά την αποθήκευση και τη μεταφορά. Η χημική σύνθεση παραμένει σύμφωνη με το πρότυπο ISO 22241, οπότε το όχημα δεν καταλαβαίνει καμία διαφορά στη λειτουργία. Στην Κύπρο έχει νόημα κυρίως για ορεινές περιοχές τον χειμώνα ή για απόθεμα που φυλάσσεται σε αθέρμαντο χώρο.
Πόσο κρατάει ένα ανοιγμένο δοχείο;
Λιγότερο από ένα σφραγισμένο, γιατί μπαίνει αέρας και σκόνη κάθε φορά που το ανοίγετε. Κλείστε το καλά αμέσως μετά τη χρήση και φυλάξτε το σε σκιερό, δροσερό σημείο. Αν το δοχείο έχει μείνει ανοιχτό ή μισοάδειο για μήνες σε ζεστό χώρο, προτιμήστε καινούριο αντί να ρισκάρετε τον καταλύτη για λίγα ευρώ.
Γιατί ανάβει λυχνία ενώ μόλις συμπλήρωσα;
Συνήθως επειδή ο αισθητήρας στάθμης δεν έχει προλάβει να ενημερωθεί. Αφήστε τον διακόπτη στη θέση λειτουργίας για ένα δύο λεπτά και κάντε μια σύντομη διαδρομή, ώστε να ολοκληρωθεί η μέτρηση. Αν η λυχνία επιμένει, ελέγξτε μήπως η ποσότητα που βάλατε ήταν πολύ μικρή, ή απευθυνθείτε σε συνεργείο για διάγνωση του συστήματος SCR.
